Bedrading, stekkers en stekkerdozen
Algemeen gebruikelijk is de bekende 7-polige contactdoos aan de trekhaak en de overeenkomstig 7-polige stekker aan de aanhanger.
Deze elektrische verbinding is ontwikkeld in de tijd dat met zeven aansluitingen kon worden volstaan. Laten we eens alle aansluitingen
van een 7-polig systeem op een rijtje zetten:
- massa (ook aarde of min-aansluiting genoemd);
- richtingaanwijzer links;
- richtingaanwijzer rechts;
- breedtelichten voor;
- achterlichten;
- remlichten;
- mistachterlicht.
Het mistachterlicht is sinds 1 januari 2005 verplicht op bijna alle aanhangwagens (uitgezonderd aanhangwagens zwaarder dan 750 kg die
vòòr 1 januari 1998 op de weg gekomen zijn). Vroeger werd de bewuste pool wel gebruikt om de aanhanger permanent van stroom te voorzien
('constante-stroomdraad').
Uit oogpunt van veiligheid zijn in de meeste gevallen het linker- en rechterachterlicht van auto en aanhanger onafhankelijk van elkaar
aangesloten. Is er kortsluiting in het ene circuit, dan blijft het achterlicht van het andere circuit gewoon branden. Door het scheiden
van de lichtpunten neemt het aantal draden in de stekker toe van vijf naar zeven.
7-polige Stekkerdoos (vooraanzicht) in schema
|
Poolnummer |
DIN-nummer |
aangesloten verbruiker |
|
1 |
L |
richtingaanwijzer links |
|
2 |
54G |
mistachterlicht (vroeger: constante-stroomdraad) |
|
3 |
31 |
massa |
|
4 |
R |
richtingaanwijzer rechts |
|
5 |
58R |
achterlicht rechts + voorlicht + kentekenplaatverlichting |
|
6 |
54 |
stoplichten links en rechts |
|
7 |
58L |
achterlicht links + voorlicht |
Mocht u maar één achterlichtdraad hebben, dan deze aansluiten op 58L of nr. 7.
Mistachterlicht
De belangrijkste reden dat het 7-polige systeem niet meer voldoet, is dat er geen goede manier is om het mistachterlicht aan te sluiten. Een mistachterlicht mag alleen branden als het zicht daartoe aanleiding geeft. Daarom moet de bestuurder zelf actie ondernemen door een schakelaar om te zetten. De beste oplossing is die waarbij het mistachterlicht van de caravan gaat branden, in plaats van het mistachterlicht van de auto. Brandt dit namelijk ook, dan is dat enorm storend door de reflectie op de voorzijde van de caravan. Dit kan het beste worden gerealiseerd door de draad naar het mistachterlicht via een relais te laten lopen.
13-polig
Voor uitbreiding van de aansluitpunten kan een 13-polig systeem worden aangebracht. Het is echter niet zo eenvoudig als het lijkt. Er zijn op dit moment twee uitvoeringen die dingen naar de gunst van de afnemer. Welke het gaat worden, is op dit moment nog niet in te schatten. Bepalend is de uitkomst van de verschillende commissies, die op dit gebied werkzaam zijn en wat auto- en caravanfabrikanten uiteindelijk besluiten. Voorlopig worden beide systemen naast elkaar gebruikt.
Het Volta-systeem dat onder verschillende namen op de markt wordt gebracht, zoals Hella en Jaeger, wordt door een aantal automerken toegepast. Aansluiting op het bestaande 7-polige systeem van de caravan is alleen mogelijk met een nogal dure adapter (verloopkabel).
Het andere systeem is (Multicon) WeSt (Welt-Stecker). Een adapter is niet nodig omdat het systeem uitwisselbaar met het tot nu toe gebruikte 7-polige systeem. De zes extra aansluitingen zijn als ronde pinnen bij de rand van de stekker aangebracht. Op de bijbehorende stekkerdoos zijn bij de rand 6 busjes aangebracht. De overige zeven aansluitingen zitten op dezelfde plaats als bij de stekkers van het 7-polige systeem. Een voordeel van het WeSt-systeem is dat een 7-polige stekker in het 13-polige stopcontact past, zodat iemand die bijvoorbeeld een aanhangertje heeft met een 7-polig systeem en een caravan met 13-polig systeem beide door elkaar kan gebruiken.
(NB: de oorspronkelijke Multicon met 6 extra randcontacten heeft het loodje gelegd.)
13-polige Stekkerdozen (vooraanzicht) in schema
Aansluiting stekker en stekkerdoos 13-polig (DIN ISO 11446)
| Poolnummer |
DIN-nummer |
aangesloten verbruiker |
draaddiameter |
| 1 |
L |
richtingaanwijzer links |
1,5 |
| 2 |
|
mistachterlicht |
1,5 |
| 3 |
31 |
massa van pool 1-8 |
2,5 |
| 4 |
R |
richtingaanwijzer rechts |
1,5 |
| 5 |
58R |
achterlicht rechts |
1,5 |
| 6 |
54 |
stoplichten links en rechts |
1,5 |
| 7 |
58L |
achterlicht links |
1,5 |
| 8 |
|
achteruitrijlamp |
1,5 |
| 9 * |
54G |
constante stroomdraad (tbv verlichting, laden accu) |
2,5 |
| 10 |
|
const.stroom geschakeld via contact (tbv koelkast) |
2,5 |
| 11 |
|
massa voor pool 10 |
2,5 |
| 12 |
|
tbv herkenning aanhangwagen |
1,5 |
| 13 |
31 |
massa voor pool 9 |
2,5 |
* Pin 9 is de "constante stroom"-draad. Volgens ISO 11446 is hij bedoeld voor òf accu laden òf verlichting.
Als pin 10 aangesloten is, dan accu laden via pin 9, anders verlichting via pin 9. Hiervoor moet een relais aanwezig zijn in de caravan.
De gedachte hierachter is: als de koelkast via pin 10 werkelijk aangesloten is, dan wordt verondersteld dat de combinatie rijdt. Dan is de verlichting niet nodig in de caravan en kan pin 9 gebruikt worden voor accu laden; als de koelkast niet aangesloten is via pin 10, dan wordt de caravan geacht losgekoppeld stil te staan en pin 9 is beschikbaar voor verlichting (constante stroom). _NL.PDF)
